सेवा छान्ने
मनोचिकित्सक, मनोविद् र काउन्सिलरमा के फरक? कसलाई कहिले भेट्ने?
मन ठीक छैन भन्ने लाग्दा "डाक्टर कि काउन्सिलर?" भन्ने अन्योल सामान्य हो। यहाँ तीन पेशाबीचको फरक र कसलाई कहिले भेट्ने भन्ने सरल उत्तर छ।
छोटो उत्तर
- मनोचिकित्सक चिकित्सक (MBBS + MD) हुन्; निदान गर्न, औषधि दिन र थेरापी गर्न सक्छन्।
- मनोविद् र काउन्सिलर सामान्यतया औषधि दिँदैनन्; परामर्श र थेरापीमा केन्द्रित हुन्छन्।
- शंका भए सुरुमै मनोचिकित्सकलाई देखाउनु उचित; आवश्यक परे अरूसँग मिलेर काम गरिन्छ।
मनोचिकित्सक (Psychiatrist)
मेडिकल डाक्टर, जसले मानसिक रोगको निदान र उपचार गर्छन्। औषधि लेख्न, शारीरिक जाँच गर्न, रगत जाँच माग्न र गम्भीर अवस्था (मनोविकार, बाइपोलार, लत विथड्रल) सम्हाल्न सक्छन्। CBT जस्ता थेरापी पनि गर्न सक्छन्।
मनोविद् (Psychologist)
मनोविज्ञानमा तालिम प्राप्त व्यक्ति। मनोवैज्ञानिक मूल्याङ्कन (जस्तै बुद्धि, व्यक्तित्व परीक्षण) र थेरापी गर्छन्। औषधि लेख्दैनन्।
काउन्सिलर (Counsellor)
परामर्शमा तालिम प्राप्त व्यक्ति, जो तनाव, सम्बन्ध, शोक र जीवनका चुनौतीमा कुराकानीबाट सहयोग गर्छन्। औषधि लेख्दैनन्।
कसलाई कहिले भेट्ने?
- निद्रा नलाग्ने, लामो उदासी, प्यानिक अट्याक, नभएको आवाज, मुडको उतारचढाव, लत वा आत्महत्याका विचार: मनोचिकित्सक
- हल्का तनाव, सम्बन्धका कुरा, सीप विकास: काउन्सिलर / मनोविद्
- बच्चाको सिकाइ वा विकास मूल्याङ्कन: मनोचिकित्सक र मनोविद् मिलेर
- औषधि चाहिन्छ कि भन्ने अनिश्चितता: पहिले मनोचिकित्सक
थप जानकारीका लागि अंग्रेजी लेख हेर्नुहोस्।
हाम्रो क्लिनिकमा
हाम्रा कन्सल्ट्यान्ट मनोचिकित्सक डा. कुशल खरेलले निदान, औषधि र थेरापी (CBT सहित) गर्नुहुन्छ। रिफरल चाहिँदैन। पहिलो भेटमा कसले के गर्नु उचित छ, सँगै योजना बनाइन्छ।
विदेशमा हुनुहुन्छ? अनलाइन परामर्श
खाडी, मलेसिया, कोरिया, जापान, युरोप, अमेरिका वा जुनसुकै देशमा हुनुहुन्छ भने पनि नेपाली भाषामा आफ्नो कुरा राख्न सक्नुहुन्छ। गुगल मिट वा व्हाट्सएप भिडियोबाट परामर्श हुन्छ, र तपाईंको देशको समय अनुसार समय मिलाइन्छ। नेपालमा रहेका परिवारका सदस्यले बुकिङमा सहयोग गर्न सक्छन्। औषधि चाहिएमा तपाईं बस्ने देशको नियम अनुसार त्यहाँका चिकित्सकसँग समन्वय गर्न सकिन्छ। आफ्नो देशको आपत्कालीन नम्बर टिपेर राख्नुहोस्। देश अनुसार जानकारी हेर्नुहोस्।
बारम्बार सोधिने प्रश्न
मनोचिकित्सकले सधैं औषधि दिन्छन्?
दिँदैनन्। परामर्श, थेरापी, जीवनशैली वा औषधि; जे आवश्यक त्यही सुझाइन्छ।
मनोविद्ले औषधि दिन सक्छ?
सक्दैन। औषधि लेख्ने अधिकार चिकित्सकलाई मात्र हुन्छ।
काउन्सिलिङले मात्र पुग्छ?
हल्का समस्यामा पुग्छ। गम्भीर लक्षण, निद्रा/भोकमा ठूलो परिवर्तन वा जोखिम भए चिकित्सकीय मूल्याङ्कन आवश्यक हुन्छ।
मनोचिकित्सकलाई देखाउँदा "पागल" भनिन्छ?
होइन। मनोचिकित्सक सबै प्रकारका मानसिक स्वास्थ्य समस्या हेर्छन् र यो सामान्य स्वास्थ्य सेवा हो।
थेरापी कति सत्र चाहिन्छ?
समस्या अनुसार फरक हुन्छ। CBT प्रायः केही हप्ता देखि केही महिनासम्म चल्छ।
विदेशबाट कसलाई भेट्ने?
पहिलो पटक मनोचिकित्सकसँग अनलाइन मूल्याङ्कन गरेर सबैभन्दा उपयुक्त योजना बनाउन सकिन्छ।
यो लेख सामान्य जानकारी मात्र हो र चिकित्सकको सल्लाहको विकल्प होइन। आफ्नो वा अरू कसैको सुरक्षाबारे चिन्ता लागे तुरुन्तै चिकित्सकीय सहयोग लिनुहोस्।
आपत्कालीन अवस्थामा: प्रहरी १०० · एम्बुलेन्स १०२ · आत्महत्या रोकथाम हेल्पलाइन ११६६। नेपाल बाहिर भए आफ्नो देशको आपत्कालीन नम्बरमा फोन गर्नुहोस्।